TĂNG CƯỜNG HOẠT ĐỘNG THƯ VIỆN GÓP PHẦN ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP TUY HÒA

Print
Written by Trung tâm thông tin thư viện

                                       

Việc đổi mới giáo dục một cách toàn diện không chỉ đổi mới nội dung chương trình, phương pháp giảng dạy, mà phương pháp học tập của sinh viên cũng cần phải đổi mới. Tăng cường hoạt động Thư viện sẽ góp phần đổi mới phương pháp học tập tích cực của sinh viên tại trường CĐCN Tuy Hòa.

 

Chất lượng đào tạo chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, như: chất lượng sinh viên (SV) đầu vào, chương trình đào tạo, trình độ giảng viên, phương pháp giảng dạy, cơ sở vật chất phục vụ cho công tác đào tạo (thư viện, phòng thí nghiệm, xưởng thực hành,…),…Tuy nhiên, trong đó phải kể đến một yếu tố vô cùng quan trọng đó là phương phương pháp học tập của SV. Việc đào tạo bậc đại học chỉ thực sự có chất lượng khi hoạt động học tập của người học được thực hiện trong cả bốn môi trường: học trên lớp, học ở thư viện, thực hành tại cơ sở thực nghiệm và môi trường thực tế.

Thực tế hiện nay, việc đổi mới phương pháp học tập bậc đại học đang gặp rất nhiều khó khăn. Đa số SV vẫn quen với phương pháp học truyền thống từ bậc phổ thông nên thiếu khả năng tư duy độc lập, thiếu khả năng tự học, tự chiếm lĩnh tri thức. Để người học dần thích nghi với phương thức đào tạo mới – Đào tạo theo học chế tín chỉ, cần phải bồi dưỡng cho họ năng lực tự học, tự nghiên cứu, rèn luyện kỹ năng thực hành, tham gia nghiên cứu, thực nghiệm và ứng dụng.

1. Vài nét về phương pháp học tập của sinh viên ở các trường cao đẳng, đại học hiện nay

Phương pháp học tập là một khoa học về nhận thức và tư duy, là phương pháp tự nhận thức và rèn luyện khả năng thu thập thông tin để hình thành hệ thống tri thức và kỹ năng thực hành, hình thành nhân cách của người học và đạt được mục tiêu học tập. Đổi mới phương pháp học tập phải được xem là một trọng tâm tương ứng với việc đổi mới phương pháp giảng dạy. Chất lượng giáo dục được nâng cao khi và chỉ khi tạo ra được năng lực sáng tạo cho người học, khi biến quá trình giáo dục thành quá trình tự giáo dục.

Đào tạo đại học theo học chế tín chỉ, với phương pháp dạy học lấy người học làm trung tâm, giảng viên chỉ đóng vai trò là người hướng dẫn. Kiến thức của giảng viên truyền đạt trên lớp chỉ là những kiến thức nền tảng. Người học phải tự tìm kiếm, xử lý và tích lũy kiến thức dưới sự hướng dẫn và kiểm soát của người thầy. Giờ học theo tín chỉ được thể hiện thông qua các hình thức: giờ học lý thuyết, giờ thảo luận trên lớp và giờ tự học, tự nghiên cứu của SV. Sau giờ học lý thuyết, trước khi lên lớp giờ thảo luận, bắt buộc SVphải tự học, tự nghiên cứu và giải quyết các vấn đề mà giảng viên đã giao.

Như vậy, phương pháp học tập của SV hiện nay chủ yếu tự học là chính. Tự học (self - Learning) là quá trình nổ lực chiếm lĩnh tri thức của bản thân người học bằng hành động của chính mình, hướng tới những mục đích nhất định. Hoạt động tự học của SV bao gồm: tự học trên lớp như nghe hiểu bài giảng, ghi bài giảng và tham gia thảo luận phát biểu ý kiến; tự học ngoài lớp như đến thư viện đọc giáo trình, tài liệu tham khảo; tự học ở nhà như làm bài tập, thực hiện đồ án hay tiểu luận, đề tài nghiên cứu khoa học hay học nhóm.v.v..

Quá trình tự học bao gồm ba giai đoạn:

- Quá trình tự nghiên cứu:SV tự tìm tòi, khám phá, tự làm việc với tài liệu học tập, định hướng, tự giải quyết vấn đề và tạo ra sản phẩm của chính mình đó là sự hiểu biết, đánh giá về vấn đề đang nghiên cứu.

- Quá trình tự thể hiện:SV tự thể hiện những hiểu biết của mình bằng văn bản, bằng lời nói, thuyết trình,…đối thoại với bạn bè, thầy cô trên lớp hay qua các buổi cemina để bảo vệ sự hiểu biết khám phá của mình về vấn đề nghiên cứu.

- Quá trình tự kiểm tra:sau khi tự thể hiện mình qua đối thoại trao đổi với bạn bè, thầy cô, SV sẽ tự kiểm tra, đánh giá sự hiểu biết và kiến thức của mình, tự điều chỉnh và hoàn thiện sản phẩm tri thức của mình.

2. Vai trò của thư viện đối với hoạt động tự học của sinh viên

Quá trình học tập của SV ở các trường đại học về bản chất là quá trình nhận thức có tính chất nghiên cứu. Trong thời đại khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ, người học có thể tìm tài liệu ở nhiều kênh thông tin khác nhau. Tuy nhiên, thư viện vẫn là kênh cung cấp thông tin/tài liệu chuyên sâu nhất, đa dạng, phong phú và tập trung nhất.

Với nhu cầu đổi mới giáo dục đại học toàn diện, không chỉ đổi mới chương trình và phương pháp giảng dạy từ các nhà giáo, mà đòi hỏi đổi mới cả phương pháp học tập từ người học. Đổi mới cách học gạo, học tủ, chỉ học theo giáo trình, hay từ các bài giảng của thầy giáo thành phương pháp tự học tích cực. Người học cần phải làm việc với tài liệu học tập một cách tích cực mới có thể nắm vững kiến thức, nhớ lâu, hình thành khả năng độc lập tư duy và phán đoán. Tự học tự làm việc tích cực với tài liệu học tập là phương thức tự chiếm lĩnh tri thức, thay đổi kiểu học gạo và áp đặt một chiều như trước đây.

Thư viện đóng vai trò rất quan trọng hoạt động tự nghiên cứu và tự thể hiện của SV – Hai giai đoạn trong các giai đoạn của quá trình tự học. Thư viện là địa chỉ đáng tin cậy trong việc cung cấp thông tin/tài liệu, kết nối người học với các nguồn tài liệu học tập. Thư viện sẽ hỗ trợ sinh viên hình thành kĩ năng đọc tài liệu, kĩ năng tìm kiếm, khai thác các nguồn tài liệu phục vụ cho mục đích học tập và nghiên cứu của họ.

3. Một số giải pháp tăng cường hoạt động thư viện góp phần đổi mới phương pháp học tập của sinh viên tại trường CĐCN Tuy Hòa

- Xây dựng môi trường đọc sách thân thiện: Cần phải xây dựng một môi trường đọc sách thân thiện để các SV luôn cảm thấy thư viện là nơi mà họ luôn được chào đón. Thư viện phải luôn sạch sẽ, thoáng mát, kho tài liệu phải luôn được sắp xếp ngăn nắp.  Thư viện phải tạo mọi điều kiện cho người học dễ dàng tiếp xúc với tài liệu, sử dụng tài liệu và sử dụng các dịch vụ của thư viện một cách thoãi mái, không bị gò bó bởi các thủ tục đăng ký rườm rà mất thời gian. Thường xuyên tổ chức các cuộc trưng bày, giới thiệu sách, tổ chức các dịch vụ thông tin – thư viện, từng bước tạo hứng thú và hình thành thói quen đọc sách và nghiên cứu tài liệu cho SV.

- Phát triển vốn tài liệu: Chú trọng việc chọn lọc tài liệu có giá trị phù hợp với mục tiêu đào tạo và nghiên cứu khoa học trong nhà trường. Phát triển các bộ sưu tài liệu điện tử song song với các kho tài liệu truyền thống theo từng chuyên ngành khoa học ngày càng phong phú đa dạng để phục vụ tối đa nhu cầu thông tin/tài liệu của người học. Tổ chức dịch vụ cung cấp thông tin theo yêu cầu và tạo ra nhiều sản phẩm thông tin – thư viện phục vụ cho nhu cầu học tập, nghiên cứu của SV.

- Tổ chức sinh hoạt chuyên đề (Cemina):  Tổ chức sinh hoạt chuyên đề là hoạt động hỗ trợ cho hoạt động học tập của sinh viên đạt hiệu quả cao. Trọng tâm của việc đào tạo đại học theo học chế tín chỉ là khơi dậy tiềm năng tiếp thu kiến thức và năng lực độc lập, sáng tạo của người học. Tổ chức Cemina là giai đoạn thứ hai của quá trình tự học, đòi hỏi SV tự nghiên cứu, tiếp thu trí thức và diễn giải về một vấn đề khoa học. Đây là môi trường tương tác, giúp cho người học có cơ hội tranh luận, diễn giải sự hiểu biết của mình về một vấn đề. Từ đó có thể kiểm tra, đánh giá và hoàn thiện tri thức của mình một cách toàn diện.

Để tổ chức các buổi cemina cho sinh viên, các cố vấn học tập hay giáo viên bộ môn cần thông báo trước cho Thư viện về chủ đề, danh mục tài liệu tham khảo và thời gian. Thư viện có nhiệm vụ cung cấp cho SV các tài liệu cần thiết cho chủ đề của cemina, tổ chức cemina cho SV tại Phòng Sinh hoạt Chuyên đề của Thư viện và hướng dẫn cho sinh viên cách nghiên cứu tài liệu.

- Tập huấn sinh viên sử dụng Thư viện: Khi thư viện ngày càng được hiện đại hoá với các trang thiết bị hiện đại và các công nghệ mới là một trở ngại đối với sinh viên trong việc sử dụng thư viện. Thư viện cần hướng dẫn cho sinh viên sử dụng các trang thiết bị và những tiện nghi của thư viện một cách hợp lý. Trang bị cho sinh viên những kỹ năng tìm kiếm thông tin và chọn lọc thông tin, giúp họ xác định được phạm vi, qui mô của thông tin mà họ cần, đánh giá được thông tin và nguồn tin một cách độc lập có phê phán trên nền tảng tri thức sẵn có và sử dụng thông tin tìm được cho mục đích học tập và nghiên cứu một cách hiệu quả.

4. Kết luận

Để góp phần đổi mới và nâng cao chất lượng đào tạo tại trường CĐCN Tuy Hòa, việc đổi mới phương pháp học tập của SV cần phải được chú trọng cũng như chú trọng vai trò của Thư viện. Thư viện sẽ là công cụ hỗ trợ đắc lực cho việc đổi mới phương pháp học tập của SV, giúp cho quá trình tự học của SV đạt hiệu quả cao.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Nguyễn Thị Thư (2008), Vai trò của thư viện trong việc đổi mới phương pháp dạy và học ở đại học, Tạp chí Khoa học Đại học sư phạm TP. Hồ Chí Minh, số 15.

2. Nguyễn Thị Thư (2007), Thư viện với việc đổi mới phương pháp dạy và học ở đại học, Kỉ yếu Hội thảo khoa học Thư viện Trường Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh.

3. Lê Quỳnh Chi (2011), Thư viện đại học và việc đổi mới phương pháp học tập của sinh viên, Tạp chí Khoa học Đại học sư phạm TP. Hồ Chí Minh, số31.

ThS. Trần Thị Ngọc Tuyết

Trung tâm TT - TV CĐ Công Nghiệp Tuy Hòa

This site Development by TranDacPhuc - Copyright © 2013. Powered by Joomla.
Hot line: 057.2211767
Free Joomla Theme by Hostgator